Źródło: http://www.securityprinting.org/akcie/obory/280/12800_index.htm

Obraz Augusta von Willego - "Bramen w 1870 roku, rewolucja przemysłowa"

 

Legendy czeskiej motoryzacji - Praga Mignon

 

Tatra 111 - samochód ciężarowy skonstruowany i zbudowany na zamówienie Wehrmachtu, z przeznaczeniem do wojny na rosyjskich bezdrożach i w warunkach syberyjskiej zimy. Miał przyczynić się do zwycięstwa III Rzeszy, w efekcie końcowym pomagał realizować wielkie inwestycje socjalizmu.

Produkowany od roku 1942 do roku 1962, w którym to został zastąpiony nowym modelem - Tatra 138. Wyjątek stanowi ciągnik balastowy Tatra 111 o symbolu T 147, który był produkowany do 1970 roku i zastąpiony nowym modelem ciągnika balastowego Tatra 813. Przez ten okres zostały wyprodukowane 33 690 egzemplarzy Tatry 111 w rożnych odmianach i zabudowach.

Wehrmacht zlecił konstrukcję samochodu na początku 1939 roku, niedługo po aneksji Czechosłowacji i utworzeniu Protektoratu Czech i Moraw. Przemysł anektowanej Czechosłowacji stanowił 12% całego przemysłu III Rzeszy. Aneksja Czechosłowacji w 1939 roku bardzo podniosła zdolności konstrukcyjne i produkcyjne Niemiec hitlerowskich. Po pierwszej wojnie światowej nowo powstałe państwo Czechosłowacja przejęło z monarchii Austro-węgierskiej prawie 80% przemysłu imperium. W okresie międzywojennym Czechosłowacja była jednym ze światowych liderów produkcji zbrojeniowej. Przykładowo w 1936 roku światowi liderzy produkcji broni to: Francja - 21, 2% Wielka Brytania – 19,5%, a po nich jako trzecia Czechosłowacja – 15,4%, dystansując Niemcy – 10,6% i USA – 8,6%. Dla Polaków dość szokujące zestawienie, przeważnie nie mamy świadomości i nie doceniamy byłej potęgi przemysłu południowych sąsiadów.

Wehrmacht pierwsze ciężarówki Tatra 111 otrzymał w 1943 roku, trafiły one do oddziałów sanitarnych i transportowych. W czasie II wojny światowej zakłady Tatra wyprodukowały około 900 sztuk modelu 111. W 1945 roku Armia Czerwona zarekwirowała kilkanaście gotowych ciężarówek 111 i rozpoczęła ich eksploatację. Kolejnym odbiorcą modelu Tatra 111 został resort gospodarki ZSRR, który już w 1948 roku zamówił pierwszą partię z przeznaczeniem dla kopalni w Magadanie. Do zakończenia produkcji modelu 111 w 1962 roku, ZSRR kupił około 8 500 egzemplarzy.

Pierwotypem samochodu Tatra 111 była 3 - mostowa ciężka ciężarówka skonstruowana przez zakłady Tatry w Koprzywnicy w 1939 roku, oznaczona symbolem T 81 (T 81 H) wyposażona w typowe podwozie Tatry: centralna rura nośna z wahliwymi pół-mostami oraz w silnik diesla typu V910 o pojemności 14,7 litra, V8 90º chłodzony cieczą o mocy chwilowej 110 kW i trwałej 88 kW, ładowność 6,5 tony Była produkowana w latach 1939-1942, w sumie powstało 220 sztuk. Oznaczenie H - przystosowana do zasilania gazem drzewnym.

Tatra 81 zasilana gazem drzewnym

Tatra 81 zasilana gazem drzewnym

 Źródło - www.tatraportal.sk

Tatra 111 w służbie Wehrmachtu, kabina kierowcy drewniana, jeden z pierwszych egzemplarzy

W latach 50-tych XX wieku na bazie Tatry 111 powstały ciężarówki o oznaczeniach Tatra 128, Tatra 141 oraz Tatra 147.

Samochód Tatra 111 dzięki swojej wytrzymałości i łatwości obsługi zdobył sobie uznanie nie tylko w armii układu warszawskiego ale także wśród cywilnych użytkowników krajów RWPG. Tatra 111 była bardzo chętnie używana na bezdrożach Syberii, a w Magadanie doczekała się nawet swojego pomnika.

Pomnik samochodu Tatra 111 w Magadanie

Źródło - www.autorevue.cz

W Polsce najczęściej spotykanymi wersjami Tatry 111 był dźwig oraz bardzo dobry ciągnik balastowy.

Kalendarium:

- 1942, pierwsze modele prototypowe

- 1943, zmiana konstrukcji kabiny, szkielet drewniany obity blachą stalową, lepsza ergonomia i widoczność z miejsca kierowcy

- 1950, nowa, całkowicie stalowa kabina ( dla modelu T 128) z uchylanymi przednimi szybami, fotele, które można było ułożyć w kształt dwu osobowego łózka. Deska rozdzielcza wyposażona w większa ilość wskaźników i zegarów.

- 1952, duża modernizacja, w tym silnika: nowe aluminiowe głowice, nowy kształt komory spalania w tłokach i głowicach, lepsze wentylatory i inne zmiany. Mowy silnik o mocy 180 KM otrzymał oznaczenie T 111 A

 

Film reklamowy Tatry 111 z 1951 roku

Samochód Tatra 111 był produkowany w następujących podstawowych odmianach:

T 111 R - zabudowa skrzyniowa ze stalową kabiną (T 128),

T 111 NR - zabudowa skrzyniowa ze stalową kabiną wyposażona w mechaniczną wyciągarkę z napędem od skrzyni redukcyjnej,

T 111 N - zabudowa skrzyniowa ze stalową kabiną wyposażona w mechaniczną wyciągarkę z napędem od skrzyni redukcyjnej, na skrzyni ładunkowej ławki przewidziane do transportu ludzi,

T 111 S - trójstronna wywrotka (3S),

T 111 S2 - jednostronna wywrotka, do tyłu, wzmocniona konstrukcja (S1),

T 111 C - cysterna o pojemności 7 000 litrów na pomocniczej ramie, składająca się z 3 niezależnych komór, wyposażona w pompy napędzane od reduktora terenowego, produkcja zabudowy - Brandýské Strojírny a Slévárny,

T 111 C2 - jak wyżej, bez pomocniczej ramy,

T 111/140 R - podwozie przystosowane do zabudowy dźwigowej,

T 111 D - podwozie przystosowane do zabudów specjalnych: autobus, warsztat, radiostacja, itp.,

T 147 - DC5 - Dumpcar -  krótka wersja podwozia T 111 R, zabudowana jednostronną wywrotką do tyłu, przystosowana do pracy w kopalniach i kamieniołomach,

T 141 - ciągnik balastowy z podwójną kabiną, reduktorami w mostach, wyciągarką, dwuobwodowym systemem hamulcowym, itp. Produkowany w latach 1957 - 1970. Podstawowy ciągnik balastowy wszystkich krajów RWPG.

 

Różne modele samochodu Tatra 111 na filmie:

Tatra 147 wywrotka zbudowana na bazie modelu Tatra 111

Ciągnik balastowy Tatra 141

Silnik samochodu Tatra 111

Do napędu samochodu Tatra 111 służył silnik T 111 (typ T 103), był to silnik diesla V 12 OHV zasilany dwoma sprężonymi pompami wtryskowymi. Moc 132,5–158 kW. Silnik V 12 o kącie cylindrów 75 °, pojemności 14,8 litra, średnicy tłoka 110 mm, skoku tłoka 137 mm, chłodzony powietrzem przez dwa wentylatory napędzane paskami klinowymi ( w pierwszych wersjach łańcuchem rzędowym) od wału korbowego. Wał korbowy ułożyskowany na łożyskach wałeczkowych, skręcany z poszczególnych wykorbień, rozrząd na kołach zębatych. Smarowanie obiegowe z dwoma pompami oleju: smarującą i odprowadzająca olej z nasmarowanych elementów. Dzięki zastosowaniu "suchej" miski olejowej silnik mógł pracować przy dużych pochyleniach, bez groźby zatarcia się, co jest częstą przyczyną zatarcia się silników, z "mokrymi" miskami olejowymi i smarowaniem rozbryzgowym, podczas jazdy terenowej. Po pierwszych wykazanych i usuniętych usterkach, silnik ten okazał się doskonałą, niezawodną konstrukcją. Świetnie zdawał egzamin w trudnych warunkach atmosferycznych przy temperaturach spadających do - 40 stopni Celsjusza. Silnik T 111 służył także do napędu ciężkich wersji niemieckiego samochodu pancernego Sd Kfz. 234. Zużycie paliwa wynosiło około 34 litów/km. Silnik będący połową T-111 o oznaczeniu T-912 (rzędowa 6-ka) był produkowany do początku lat 90-tych i służył do napędu samochodów Praga V3S, Praga S5T oraz ich odmian. Niezawodny oraz łatwy w naprawie, nie wymagający skomplikowanych procedur serwisowych.

Podwójna pompa wtryskowa Motorpal silnika T 111

 

Silnik po modernizacji w 1952 roku, oznaczony symbolem T 111 A

Skrzynia biegów samochodów Tatra 111:

Nie zsynchronizowana 4+1 z reduktorem terenowym dającym przełożenia 8+2. tatra 111 mogła ciągnąc dwie przyczepy o masie 22 ton. Niektóre wersje były wyposażone w mechaniczną wyciągarkę linową. Lina o średnicy i długości 100 m ułozona na pierwszej warstwie bębna linowego przekazywała siłę uciągu 8 ton a w późniejszych wersjach 11 ton.

Skrzynia biegów tatra 111 Podwójne, dwu tarczowe sprzęgło Tatra 111 

 

Podwozie samochodu Tatra 111 z centralną ramą nośną skrywającą mechanizmy przeniesienia napędu:

Podwozie rurowe samochodu Tatra 111

Podwozie rurowe samochodu Tatra 111

Najstarsze wersje 111 jeździły na oponach 270 x 20" (obecne oznaczenie 10 x 20"), nowsze na 9, 75 x 20", 10 x 20", 10, 50 x 20" a 11 x 20". Obręcze koła 8 x 20" , 9 i 10 x 20" Wszystkie modele Tatry 111 tylne osie miały wyposażone w koła bliźniacze, koło zapasowe było jedno, tylko w wersji cysterna i specjalnych wykonaniach zabudów skrzyniowych, kierowca miał do dyspozycji dwa koła zapasowe.

Przednie zawieszenie i układ kierowniczy samochodu Tatra 111

Przednie zawieszenie i układ kierowniczy samochodu Tatra 111

Instalacja elektryczna była 12 V, tylko rozrusznik za pomocą specjalnego przełącznika dwóch akumulatorów w szereg był zasilany napięciem 24 V.

Źródła:

1. Jihočeské motocyklové museum, České Budějovice

2. Technické muzeum Tatra v Kopřivnici

3. www.tatraportal.sk

4. www.tatratech.wz.cz

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 
 

130949 (201)

Menu bloga

Reklama Google

Muzeum Králíky

Muzeum Tatry

Cesarsko-Królewskie Koleje Państwowe [kkStB]

Po rozpadzie Monarchii Austro-Węgier w roku 1918 kkStB przestały istnieć. Ich majątek został podzielony między przedsiębiorstwa kolejowe państw powstałych z rozpadu monarchii takie jak:

  • Austria: Österreichische Staatsbahnen (ÖStB), od roku 1923: Österreichische Bundesbahnen (BBÖ)
  • Czechosłowacja: Československé státní dráhy (ČSD)
  • Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców: Jugoslovenske državne železnice (JDŽ)
  • Polska: Polskie Koleje Państwowe (PKP)
  • Rumunia: Căile Ferate Române (CFR)
  • Włochy: Ferrovie dello Stato (FS)

 

 Reklama - Posypywarka ciągniona do samochodu, quada, ATV, z własnym silnikiem napędu rozrzutu kruszywa.

Posypywarka komunalna ciągniona z własnym silnikiem - do ciągnięcia przez quad, ATV, samochód

Szybkość posypywania niezależna od prędkości jazdy, szczególnie polecana na wąskich, stromych krętych drogach, wszędzie tam gdzie nie można rozwinąć większej prędkości aby napęd od koła był skuteczny.

Zaczep kulowy ISO 50 lub oko ciągnikowe.

_